prof. dr hab. Irena Borowik

stanowisko: profesor
e mail: uzborowi@cyf-kr.edu.pl, irena borowik@uj.edu.pl

Kiedy nie pracuję naukowo, niestety myślę o tym, czego nie zdążyłam zrobić. O zaległych zobowiązaniach i „wiszących" nad głową terminach. A jak uda się o tym zapomnieć, to znaczy, że jestem w świetnym towarzystwie.

Chodzą za mną rozmaite niezrealizowane plany i marzenia. Na przykład kiedyś byłam w Mongolii przez kilka tygodni i na stepie, w pobłyskach fatamorgany, spotkałam nomadów pędzących jaki. Pomyślałam wówczas, że pojechałabym z mongolskimi nomadami na ich mniej więcej półroczną wyprawę związaną z wypasem bydła, z ich rodzinami, na wielbłądach, i żyłabym tak jak oni, a potem napisałabym o tym książkę. I może mogłabym mówić o sobie tak, jak powiedział jeden z nich: "Mój dom jest tam, gdzie położyłem swój kapelusz".

prof. dr hab. Irena Borowik - w Instytucie Socjologii UJ kieruje Zakładem Społecznych Badań nad Religią. Od wielu lat interesuje się socjologią religii, a w jej obrębie w szczególności teoriami religii, empirycznymi badaniami religijności w Polsce i na świecie, przemianami w Środkowo- Wschodniej Europie oraz metodologią badań. Autorka licznych publikacji krajowych i zagranicznych, redaktorka kilkudziesięciu prac zbiorowych polsko i angielskojęzycznych, pomysłodawczyni i koordynatorka serii „Socjologia religii". Należy do licznych organizacji naukowych i jest członkinią komitetów redakcyjnych kilku czasopism. Od 1991 roku kieruje Zakładem Wydawniczym NOMOS.

Zainteresowania naukowe

  • socjologiczne teorie religii
  • Przemiany religijne w Środkowo – Wschodniej Europie
  • Religijność w Europie i na świecie
  • Metoda biograficzna
  • Tożsamość : teorie i badania.

Publikacje

Książki autorskie:

  • Charyzma a codzienność. Studium wpływu religii na życie codzienne w zróżnicowanym wyznaniowo środowisku wiejskim, Miniatura, Kraków, 1990;
  • Procesy prywatyzacji i instytucjonalizacji religii w powojennej Polsce, Wydawnictwo UJ, Kraków, 1997;
  • Odbudowywanie pamięci. Przemiany religijne w Środkowo-Wschodniej Europie po upadku komunizmu, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków, 2000
  • Pluralizm religijny i moralny w Polsce, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków 2001 ((z Tadeuszem Doktórem)
  • Razem i osobno. Religia a dobrostan w warunkach zróżnicowania etniczno – wyznaniowego na przykładzie Przemyśla ,Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków, 2011 (z Agnieszką Dyczewską i Elizą Litak)

Wybrane artykuły w czasopismach i pracach zbiorowych:

  • The Roman Catholic Church in the Process of Democratic Transformation. The Case of Poland., w: „Social Compass", 49(2), 2002, ss. 239-252
  • Between Orthodoxy and Eclectism: On the Religious Transformations of Russia, Belarus and Ukraine, w: Social Compass, 4/2002, ss. 497-508
  • Orthodoxy Confronting the Collapse of Communism in Post-Soviet Countries, „Social Compass", 2006, 53/2, ss.267-278
  • The Religious Landscape of Central and Eastern Europe after Communism, w: J. A. Beckford, N. J. Demerath (red.), The Sage Handbook of the Sociology of Religion, ss.638-653, Los Angeles, London, New Delhi, Singapore 2007
  • Why Has Religiosity in Poland not Changed since 1989? Five Hypotheses , "Politics and Religion", 2010, vol.3, ss. 262-275
  • The Changing Meaning of Religion, „International Review of Sociology", 2011, ss. 175-189;
  • Tropami pamięci. Wstępne uwagi na temat tożsamości Tatarów Krymskich, , „Studia Humanistyczne"2011, 10/2, ss. 15-27
  • Religijność w Polsce okresu transformacji – na tropach zmian , w: Polska początku XXI wieku: przemiany kulturowe i cywilizacyjne , PAN, 2012, ss. 333-351

Redakcja naukowa serii książek „Socjologia religii". Poczynając od 1996 roku w ramach tej serii opublikowano 12 najważniejszych pozycji teoretycznych z zakresu klasyki i współczesnej socjologii religii, poczynając od trzech tomów „Socjologii religii" Maxa Webera, poprzez dzieła Thomasa Luckmanna, Petera Bergera, Niklasa Luhmanna i inne.

Obecnie realizowane projekty

  • Grant NCN własny (NN116090334), tytuł "Religia a tożsamość w perspektywie biografii Rosjan, Polaków i Tatarów Krymskich"
  • Grant promotorski :"Konstruowanie znaczeń religii w procesie edukacji religijnej w Polsce"

Zrealizowane projekty

Granty badawcze:

  • "Religijny i moralny pluralizm w Polsce", część międzynarodowego grantu „Religious and Moral Pluralism in Europe" (RAMP), realizowanego w 12 krajach. Pełniłam funkcję kierownika projektu w Polsce. Badania w Polsce finansowane przez KBN, grant zakończony w roku 2000;
  • "Religijność społeczeństwa polskiego i słoweńskiego w okresie transformacji" (współpraca z Uniwersytetem w Lubljanie)- zakończenie w roku akademickim 2000/2001, finansowany przez KBN.
  • "Church - State Relations in Central and Eastern Europe in Comparative Perspective", realizowany 1998-1999. Grant Research Support Scheme (RSS-finansowany przez Fundację Sorosa).
  • W ramach VI Programu Ramowego: "Welfare and Values in Europe: Transition Related to Religion, Minorities and Gender", nr. umowy 0286321. Kierownik zespołu badawczego w Polsce, okres realizacji – luty 2006 -marzec 2009.
  • Grant uzupełniający projektu WAVE z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Kierowanie tzw. grantami promotorskimi, związanymi tematycznie z obszarem zainteresowań socjologii religii:

  • „Metafory integrującej się Europy w wypowiedziach papieża Jana Pawła II oraz duchownych Kościoła katolickiego w Polsce w latach 1990-2004. Nr grantu 0299, zakończony w 2007r.
  • „Religijność jako element tożsamości na przykładzie wspólnot Ormian w Krakowie i we Lwowie", nr grantu 0679, zakończony w 2007r.
  • „Religia i śmierć. Postawy wobec śmierci i umierania i ich religijne elementy na przykładzie środowiska Hospicjum św. Łazarza w Krakowie" nr grantu 0315, zakończony w 2007r.
  • „Spory wokół teorii sekularyzacji", nr 0349/H03/2006/30, na okres 19.06 .06 do 18.06.2007
  • „Wpływ konwersji religijnej na tożsamość jednostki. Na przykładzie biografii członków wybranych grup religijnych", nr. N N116 264533, od 30.11.2007 do 30.11.2008
  • „Światopogląd wyznawców wybranych grup religijnych w Polsce. Analiza biograficzna,, N N116336935, grant uzyskany w 2008r., zakończony w r. 2011
  • „Pamięć a tożsamość na przykładzie wspólnot religijnych: rzymskokatolickiej, greckokatolickiej oraz prawosławnej w Polsce, N N 116 334435, uzyskany w 2008r., zakończony w 2012r.