Wybrane projekty badawcze prowadzone obecnie w IS UJ

» Myśl lokalnie, działaj globalnie: polscy rolnicy w globalnym świecie rozwoju zrównoważonego i odporności na kryzys

Projekt uzyskał finansowanie Narodowego Centrum Nauki

Kierownik projektu: prof. dr hab. Krzysztof Gorlach
Członkowie zespołu: dr Zbigniew Drąg, dr Adam Mielczarek, mgr Martyna Wierzba-Kubat; fotografia zespołu
Czas trwania projektu: 2016-2021

Opis: Tytuł projektu został sformułowany w sposób przewrotny. Na pierwszy rzut oka może on sugerować pomyłkę w przytoczeniu znanego hasła, mającego stanowić odzwierciedlenie istoty i logiki funkcjonowania zglobalizowanego świata. Oznacza, że aby cokolwiek w sposób rzeczywisty dokonać w określonym miejscu, należy wszelkie podejmowane kwestie traktować z odniesieniem globalnym, jako konkretne sposoby przejawiania się bardziej ogólnych problemów, właściwych wielu społeczeństwom rozrzuconym po całym świecie. Projekt podejmuje analizę złożonego mechanizmu rozwojowego, stanowiącego istotę społeczeństwa zglobalizowanego, które wskazuje na konieczność uczestnictwa lokalnych osób i organizacji oraz zasobów w ponadlokalnych sieciach społecznych. Dlatego podejmujemy próbę analizy funkcjonowania rodzinnych gospodarstw rolnych w Polsce z uwzględnieniem ich regionalnego zróżnicowania oraz uczestnictwa w ponadlokalnych sieciach. Badanie pozwolą na całościowy ogląd obszarów wiejskich przede wszystkim z perspektywy rolników. Projekt stanowi jedyną w swoim rodzaju pogłębioną analizę procesów zachodzących na obszarach wiejskich w Polsce. Jego rezultaty pozwolą na ocenę konsekwencji akcesji do struktur Unii Europejskiej, ocenę kwestii rozwoju zrównoważonego w rolnictwie oraz przygotują grunt dla międzynarodowych badań porównawczych w tym obszarze nauki. W projekcie wykorzystywane są różne ścieżki badawcze, wyrosłe na bazie połączenia dziedziny nauk społecznych i rolniczych oraz w ramach nauk społecznych z uwzględnieniem perspektywy socjologii, ekonomii oraz historii. W ramach projektu, przeprowadzona będzie: 1) Analiza relacji między gospodarstwami domowymi i rolnymi, zwłaszcza w wymiarze własności i dzierżawy ziemi, pracy rolnej wykonywanej przez członków rodziny, pracy sąsiedzkiej i najemnej, pracy poza rolnictwem. 2) Konstrukcja społecznych portretów rolników. Badanie tożsamości, percepcji pozycji społecznej w odniesieniu do innych przedsiębiorców, przebieg procesów decyzyjnych, w tym źródła i typy wiedzy, czynniki brane pod uwagę i ogólne cele prowadzenia gospodarstwa rolnego; rekonstrukcja typu idealnego rodzinnego gosp. rolnego, postawy względem zewnętrznych źródeł finansowania i innych zasobów. 3) Analiza zróżnicowania klasowego operatorów gospodarstw w odniesieniu do teorii Webera i Bourdieu. Identyfikacja głównych podziałów ze względu na posiadane zasoby. Analiza stylów życia, dominujących ideologii, strategii gospodarowania i świadomości klasowej. 4) Analiza systemu reprezentacji interesów rolników: relacji między państwem a grupami rolników, które przejęły zinstytucjonalizowaną formę. 5) Badanie "zrównoważonego światopoglądu" rolników, badanie, na ile profile gospodarstw odpowiadają modelom zrównoważonej gospodarki rolnej.

» Obywatelstwo, aktywizm, zdrowie – rozwikływanie historii polityk europejskich w zakresie HIV/AIDS (EUROPACH)

Obywatelstwo, aktywizm, zdrowie – rozwikływanie historii polityk europejskich w zakresie HIV/AIDS (EUROPACH)

Projekt Disentangling European HIV/AIDS Policies: Activism, Citizenship and Health realizowany jest przez Uniwersytet Humboldtów w Berlinie, Uniwersytet w Bazylei, Goldsmiths – Uniwersytet w Londynie oraz Uniwersytet Jagielloński w ramach programu Uses of the Past finansowanego przez sieć HERA – Humanities in the European Research Area

Kierowniczka projektu: dr Agata Dziuban 
Zespół projektowy: dr Agata Dziuban, dr Justyna Struzik (postdoc researcher)

Czas trwania projektu: 2016-2019

Tło projektu: Choć przyjmuje się, że kraje europejskie współdzielą określone normy dotyczące opieki zdrowotnej, różnią się one znacznie pod względem skali zakażeń HIV oraz środków przeznaczanych na profilaktykę czy leczenie. Różnice te wynikają ze specyfiki lokalnych procesów politycznych, wypracowanych polityk zdrowotnych czy form aktywizmu. Konsekwencją tych rozbieżności jest wielość rozmaitych form „obywatelstwa” – rozumianego w kategoriach obowiązków i praw przyznawanych jednostkom w odniesieniu do HIV – które wyłoniły się w toku epidemii HIV. Celem projektu EUROPACH jest zbadanie relacji pomiędzy przeszłymi wydarzeniami i procesami – takimi jak np. kształtowanie się regionalnych polityk w zakresie HIV czy też budowanie sieci organizacji społecznych – a dostępnymi formami opieki i koncepcjami obywatelstwa w Europie.

Zakres badań: Projekt skupi się na analizie tzw. „światów polityk” dotyczących HIV/AIDS w czterech krajach, Niemczech, Polsce, Turcji oraz Wielkiej Brytanii, a także na poziomie europejskim. Badania „światów polityk” oznacza dla nas nie tylko analizę instrumentów wykorzystywanych do budowania polityk, ale także praktyk związanych z procesami rozwoju polityk, ich negocjowania i kontestacji. Poprzez eksplorację relacji pomiędzy krajowymi politykami w zakresie HIV a instytucjami europejskimi, np. Unią Europejską, postaramy się zrozumieć znaczenia przypisywane stale zmieniającym się pojęciom „Europy” i „obywatelstwa”.

Metody: Projekt EUROPACH będzie opierał się na bliskiej współpracy pomiędzy 4 zespołami badawczymi oraz 14 organizacjami pozarządowymi (w skrócie AP), pełniącymi rolę ekspercką i doradczą w procesie badawczym. Zespoły badawcze przeprowadzą badania archiwalne, wywiady z kluczowymi aktorami zaangażowanymi w konstruowanie polityk w zakresie HIV oraz obserwacje uczestniczące w przestrzeniach istotnych dla działań aktywistek i aktywistów, klinicystów oraz polityków. Analizie poddane zostaną także dzieła artystyczne będące odpowiedzią na epidemię HIV w Europie.

Rezultaty: Aby zilustrować lokalne i transnarodowe historie, które ukształtowały współczesne „światy polityk”, w toku projektu zostanie stworzona interaktywna mapy polityk zdrowotnych oraz wirtualne archiwum dokumentujące historię HIV/AIDS w Europie. Celem projektu będzie także próba zaproponowania nowych strategii pozwalających lepiej przeciwstawić się dotkliwości i rozprzestrzenianiu się epidemii.

» Gender Equality Network in European Research Area (GENERA)

Projekt uzyskał finansowanie Komisji Europejskiej w ramach programu Horyzont 2020 (nr 665637).

Kierowniczka projektu: dr Paulina Sekuła
Członkinie zespołu: dr Paula Pustułka, Ewa Krzaklewska, Justyna Struzik Czas trwania projektu: 2015-2018
http://genera-project.com/

Opis: GENERA is a project aiming at continuing, monitoring and improving the Gender Equality Plans of Research Institutions and Organizations specifically in the physics research field. These three actions will be performed by a Consortium of 12 beneficiary partner research performing and research funding organizations, and a number of associate partners and observers. The GENERA Consortium includes a considerable representation of women physicists active in their careers at different levels and will engage with further women physicists active in various Institutions to benchmark and monitor the effectiveness of already active and previously proposed measures and the ones which will be proposed by the Consortium. The end goal is to propose and create organizational structures allowing physics research in Europe to benefit from the greater presence of talented women at all levels, and which can open up more opportunities for women to create successful careers in physics research and in related fields. While the end goal will focus on the research world, GENERA will look into the origin of the problem by creating liaisons with schools and proposing suitable programs to foster the field from early stages and to propose measures that can be adopted by middle and high schools. Another major goal of GENERA is to contribute to overcome the under-representation of women in physics research which is long-standing and persistent even if the prevailing cultures adopt the assumption of being ‘gender neutral'. Still these assumptions did not produce the desired effect of increasing female representation in the physics research field. GENERA will focus on the implementation by European research organization of Gender Equality Plans customized to circumstances and needs of the physics research community. The customised Gender Equality Plans involve systematic examination of all decision-making processes to identify any possible sources of gender bias in the research organisations active in physics and related fields.

Partnerzy: Deutsches Elektronen-Synchrotron A Research Centre of the Helmholtz Association (DESY), Foundation for Fundamental Research on Matter (FOM), Netherlands, Karlsruhe Institut of Technology (KIT), Germany, Portia Ltd, United Kingdom, National Institute for Nuclear Physics (INFN), Italy, Max Planck Gesellschaft (MPG), Germany, JOANNEUM RESEARCH, Austria, University of Geneva (UNIGE), Switzerland, National Research Council (CNR), Italy, Horia Hulubei National Institute for R&D in Physics and Nuclear Engineering (IFIN-HH). Romania, National Center for Scientific Research (CNRS), France. 

» Różnice i granice w procesie tworzenia wielkomiejskich społeczności sąsiedzkich. Studium społeczno-przestrzenne.

Projekt uzyskał finansowanie Narodowego Centrum Nauki

Kierowniczka projektu: dr Marta Smagacz-Poziemska
Zespół badawczy: dr hab. Andrzej Bukowski, dr Karol Kurnicki, dr Marcjanna Nóżka.
Czas trwania projektu: 2015-2018

Strona projektu: www.socjologia.uj.edu.pl/projekt_sasiedztwo

Opis: Celem projektu jest wypracowanie koncepcji wyjaśniającej mechanizmy powstawania i reprodukowania miejskich zbiorowości terytorialnych na poziomie osiedla. Przedmiotem badań będzie treść, charakter i zakres praktyk podejmowanych w ramach sąsiedztw różnicujących się w odmiennych środowiskach przestrzennych i społecznych. Projekt zmierza zatem do wskazania: 1) czynników determinujących miejsce zamieszkania, 2) wpływających na identyfikację z nim, 3) powodujących odtwarzanie się codziennych i okolicznościowych praktyk (powtarzalnych sposobów działania/aktywności mieszkańców) oraz 4) strukturyzujących społeczność.

Związki człowieka i przestrzeni przejawiają się w praktykach, jakie ludzie podejmują w danym otoczeniu, zależnym w szerszej perspektywie od czynników politycznych i administracyjnych (planowanie przestrzenne, własność, działania instytucji i organizacji rozumianych jako aktorzy miejskiego życia). Same praktyki społeczno-przestrzenne będą w konsekwencji ujmowane jako istniejące w sieci relacji, realizowanych zarówno w życiu codziennym, jak i zależnych od szerszych procesów społecznopolitycznych. Przyjmujemy założenie, że niewielkie sąsiedztwa, nazywane w projekcie osiedlami, mogą stanowić swoiste laboratorium społeczne, w którym da się obserwować ogólniejsze mechanizmy i zjawiska. W tworzeniu koncepcji odwołamy się do teorii Pierre'a Bourdieu, relacyjnej koncepcji granic społecznych Fredrika Bartha oraz relacyjnych teorii przestrzeni, zwłaszcza ujęcia Doreen Massey.

Badania terenowe zostaną przeprowadzone w trzech dużych polskich miastach zróżnicowanych ze względu na model urbanistyczny, dynamikę przemian społeczno-przestrzennych i kontekst regionalny. W każdym z miast zostaną wybrane dwa osiedla mieszkaniowe, gdzie po etapie analizy danych zastanych prowadzone będą badania terenowe, łączące metodologię antropologiczną i socjologię jakościową (m.in. obserwacja uczestnicząca i nieuczestnicząca, analiza treści, rozmowy i wywiady pogłębione z mieszkańcami, ekspertami, m.in. przedstawicielami administracji, lokalnych instytucji i organizacji, techniki wizualne: fotospacery, dzienniki fotograficzne). Każde z osiedli będzie badane jako odrębny przypadek z uwzględnieniem zmiennych kontekstowych (np. procesy demograficzne w mieście, lokalna polityka, specyfika lokalnego rynku mieszkaniowego), z założeniem analizy porównawczej.

Projekt został przygotowany przez zespół w składzie: dr Marta Smagacz-Poziemska, dr hab. Andrzej Bukowski, dr Karol Kurnicki, dr Marcjanna Nóżka.

» Sustainable finance for sustainable agriculture and fisheries

Projekt uzyskał finansowanie Komisji Europejskiej w ramach programu Horyzont 2020

Kierownik projektu: dr hab. Piotr Nowak
Członkowie zespołu: prof. dr hab. Krzysztof Gorlach, dr hab. Piotr Nowak, dr Anna Witowska-Jastrzębiec, mgr Adam Dąbrowski.
Czas trwania projektu: 2015-2018

Opis: SUFISA ma na celu wskazanie praktyk i polityk, które wspierają zrównoważony rozwój producentów rolnych w odniesieniu do kompleksowych wymagań polityk wobec rolnictwa i obszarów wiejskich, jak również negatywnych efektów funkcjonowania rynku oraz globalizacji. Wiedza na temat sił rynkowych oraz innych czynników istnieje obecnie w bardzo fragmentaryczny sposób. Grupy producentów rolnych i regiony nie były dotąd w wystarczający sposób analizowane w kontekście warunków rynkowych, które ostatnio uległy zmianie. Ponadto niewiele informacji jest dostępnych na temat powiązań pomiędzy czynnikami, przyszłymi możliwościami oraz zagrożeniami, które powinny zostać uwzględnione w całościowej analizie. Realizacja projektu SUFISA bazuje na ścisłej współpracy z podmiotami ze sfery producentów, instytucji tworzących odpowiednie polityki oraz przedstawicielami rządowych i pozarządowych organizacji. Powiązanie teoretycznych analiz oraz uczestnictwa wielu aktorów ze wspomnianych struktur jest warunkiem wstępnym wskazania na działania i polityki ukierunkowane na przeciwdziałanie negatywnym rezultatom funkcjonowania rynku, tak aby zapewnić zrównoważoną działalność rolników i rybaków.

Pięć szczegółowych celów projektu SUFISA obejmuje:

- Konstrukcję schematu pojęciowego wiążącego negatywne aspekty funkcjonowania rynku oraz wymogów konstruowania polityk, które są w stanie zapewnić funkcjonowanie gospodarstw rolnych.
- Badanie istoty negatywnych aspektów funkcjonowania rynku, wymogów polityk oraz ich konsekwencji w odniesieniu do specyficznych produktów i regionów.
- Analizę wpływu negatywnych aspektów funkcjonowania rynku oraz wymogów polityk na funkcjonowanie oraz sprawność rolników.
- Identyfikację zrównoważonych praktyk i polityk w sektorach rolnictwa i rybołówstwa oraz produkcji żywności, które są czynnikiem wspierającym funkcjonowanie bezpośrednich producentów oraz rozwój przyszłych scenariuszy przeciwstawnych negatywnym konsekwencjom sił rynkowych.
- Podejmowanie działań w ramach interdyscyplinarnego projektu skoncentrowanego na podejściu uwzględniającym wielu aktorów czyli przede wszystkim szeroką rzeszę interesariuszy, co ma zapewnić nie tylko jego odpowiedni merytoryczny poziom, ale także prawidłowe rozprzestrzenianie jego rezultatów.

» Dyskurs publiczny w Polsce a religia. Modele legitymizacji w sporach wokół biopolityki w latach 2004-2014

Projekt uzyskał finansowanie Narodowego Centrum Nauki

Kierowniczka projektu: prof. dr hab. Irena Borowik
Czas trwania projektu: 2015-2017

Opis: Celem projektu jest zrozumienie znaczenia religii w sferze publicznej w Polsce poprzez odkrycie roli, jaką odniesienia do religii odgrywają w legitymizacjach dyskursów na temat spornych kwestii związanych z polem biopolityki. Każdy dyskurs, rozumiany jako przestrzeń konstruowania znaczeń, wymaga określonych legitymizacji, czyli sposobów wyjaśnienia i uzasadnienia społecznie tworzonego porządku. Dzieje się tak również w odniesieniu do pola biopolityki, tj. przestrzeni zróżnicowanych dyskursów na temat cielesności, seksualności czy granic życia i śmierci. Punktem wyjścia badań jest założenie, że odniesienia do religii znacząco różnicują modele legitymizacji stosowane w dyskursach i społeczną opinię na ich temat. Badania zaplanowane w ramach projektu będą koncentrować się na kilku głównych kwestiach. Po pierwsze, chodzi o identyfikację i analizę modeli legitymizacji stosowanych w obszarze biopolityki przez różne wspólnoty dyskursu. Po drugie, interesujące dla nas będzie odkrycie, jaką rolę w uzasadnianiu stanowisk zajmowanych w tak fundamentalnych kwestiach pełnią odniesienia do religii. Po trzecie, chcemy uzyskać odpowiedź na pytanie, jaki jest rozkład społecznego poparcia dla poszczególnych modeli legitymizacji poprzez przeprowadzenie reprezentatywnych badań ogólnopolskich. Projekt został przygotowany przez zespół w składzie: prof. dr hab. Irena Borowik, dr Agnieszka Dyczewska, dr Katarzyna Zielińska, dr Marcin Zwierżdżyński i mgr Joanna Mleczko.

» Dynamics of Extreme Right Protest in Poland, 1989–2012

Projekt uzyskał finansowanie Narodowego Centrum Nauki – Program Preludium

Kierownik projektu: Daniel Płatek (dplatek21@gmail.com)
Członkowie zespołu: Piotr Płucienniczak
Czas trwania projektu: wrzesień 2013 - marzec 2016


Opis: Research on the rise of nationalism and extremism in Poland has tended to focus on either macro or micro level explanations, considering it either as aggressive reactions to frustrations resulting from a rapid end to a period of economic stabilization and of increased expectations or from status inconsistency. However, the extreme right in Poland has never been analyzed as a social movement. Thus, this project pursues an analysis of the Polish extreme right as a social movement with a focus on the meso-organizational and action levels. The analysis stresses political opportunities rather than social threats, discursive opportunities rather than grievances, and repertoires of protest rather than simply violence. Drawing on social movement theory, the project proposes a way to conceptualize the specific political space for the Polish extreme right mobilization as a combination of discursive opportunities and political opportunities. The two dimensions determine the extent and forms of extreme right actions and claims making in two ways. First, they provide different sets of discursive opportunities, which can be either strong (when extreme right actors and claims are highly visible, resonant, and legitimate) or weak (when extreme right actors and claims have a lower degree of visibility, resonance, and legitimacy). Second, they can provide either an open or closed political opportunity structure. Among the political opportunities, the configuration of power between allies and opponents (and the shifts in this configuration), the legal situation in Poland, the repressions of the use of fascist and racist symbols and nationalist practices as well as the process of Europeanization are considered particularly relevant. Looking at a broad spectrum of actors in the extreme right milieu, the project analyzes their forms of action, their targets, and their issues of mobilization with the aim of understanding the differential use of violent versus non-violent forms of action. In addition, the project analyzes the presence of the extreme right in the public domain, including its action repertoires and its contribution to claim making on such issues as national identity, defense of sovereignty, and fight against its enemies. The project builds on protest-event analysis based on newspaper reports of right-wing protests between 1989 and 2013. This allows for analyzing changes over time, which suggests that in the Polish case three distinct phases of extreme right mobilization can be identified: marginalization, institutionalization and radicalization.

» Gender equality and quality of life - how gender equality can contribute to development in Europe. A study of Poland and Norway.

 

 

 

 

 

Konkurs: Polsko-Norweska Współpraca Badawcza, Core 2012 Call, operator NCBiR
Kierowniczka projektu: prof. dr hab. Krystyna Slany
Zespół badawczy w IS UJ: dr hab. Beata Kowalska, dr Marta Warat, mgr Ewa Krzaklewska, mgr Anna Ratecka, mgr Aleksandra Migalska
Partnerzy:
Katedra Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej CM UJ, Center for Gender Research at the University of Oslo (STK), The Institute of Health and Society at the University of Oslo (HELSAM)
Czas trwania projektu: 2013-2016
Strona projektu: http://www.geq.socjologia.uj.edu.pl/en_GB/start

Opis: Głównym celem projektu jest zbadanie równości płci i jej wpływu na jakość życia i rozwój społeczny. W proponowanym przez nas podejściu do równości płci, będziemy skupiać się na relacjach między równością płci, a dążeniem jednostek do osiągnięcia satysfakcjonującego i zdrowego życia, jednocześnie odnosząc się do kulturowych i instytucjonalnych uwarunkowań tych relacji. Metody badawcze, które będą wykorzystane w tym projekcie to przede wszystkim badania ankietowe, które będą przeprowadzone na terenie Polski, uzupełnione analizą danych zastanych i polityk społecznych oraz badaniami jakościowymi przeprowadzonymi w Polsce i Norwegii. Zamierzamy przeprowadzić pierwsze w Polsce badania, które w centrum swojego zainteresowania będą miały równość płci bazując na metodzie mierzenia równości płci wypracowanej przez Center for Gender Research Uniwersytetu w Oslo. Badania sondażowe skupią się na siedmiu obszarach równości płci: normach i postawach, praktykach, dystrybucji zasobów, doświadczenia w perspektywie życia jednostek, jakości życia oraz rozwoju społecznego. Wszystkie te wymiary będą poddane analizie na przestrzeni biegu życia, w różnych obszarach od pracy, poprzez życie rodzinne, partycypację polityczną, proces decyzyjny po doświadczenia przemocy. Wyniki tych badań pozwolą na zidentyfikowanie istniejących nierówności, wyodrębnienie strukturalnych, kulturowych oraz instytucjonalnych uwarunkowań równości płci, a także umożliwi wskazanie warunków, które sprzyjają pozytywnemu wpływowi równości płci na jakość życia i rozwój społeczny. Wyniki projektu przyczynią się przede wszystkim do rozwoju teoretycznej wiedzy w zakresie równości płci, a wypracowana w toku projektu nowa rama badania równości płci będzie stanowić bodziec dla nowych, bardziej przekrojowych i efektywnych strategii gender mainstreaming w Polsce i w Norwegii.

» Doing family in transnational context. Demographic choices, welfare adaptations, school integration and every-day life of Polish families living in Polish-Norwegian transnationality

Projekt uzyskał finansowanie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu Polsko-Norweska Współpraca Badawcza
Kierowniczka projektu: prof. dr hab. Krystyna Slany
Członkinie zespołu: dr Magdalena Ślusarczyk, Justyna Struzik, Stella Strzemecka, Paula Pustułka, Ewa Krzaklewska
Partnerzy Projektu: Centrum Stosunków Międzynarodowych, Agderforskning (Agder Research), NOVA - Norskinstitutt for forskningomoppvekst, velferdogaldring (Norwegian Social Research)
Czas trwania projektu: lipiec 2013 - czerwiec 2016
Strona projektu: http://www.transfam.socjologia.uj.edu.pl/en_GB/
 

Opis: The proposed project responds to the 'Social sciences and bilateral relations' area of the core call, focusing on the issues of migration. The study analyzes population flow between Poland and Norway, contextualized in the broader discourses of intra-European labour mobility and specific field of transnational family studies. Recent intensification of human mobility between Poland and Norway, as well as problems encountered by migrants and institutions serve as rationale for this project, justifying the need for development of a recommendable action plan to improve the bilateral relations. A vast array of quantitative(survey, statistical analysis) and qualitative (biographic/in-depth interviews, sociometric, focus group and visual tools) research methods will be used across the project, which will further benefit from extensive data-sharing and findings-exchange between research teams. Multi-level involvement of stake-holders concerned with consequences of migration is planned, as migrant family members, teachers, social workers and institutions will be approached and examined in two geographical locations. The project is driven by tangible results in a form of policy recommendations, as well as enrichment of scientific/scholarly as well as public/community knowledge about Polish-Norwegian migration, which will be obtained through multi-sited interdisciplinary empirical social research, and subsequent educational, dissemination- and promotion-related activities (workshops, conferences). The consortium tackling the TRANSFAM project consists of specialists in their respective fields, granting timely and expertly fulfillment of the aforementioned objectives. In conclusion, the envisioned evidence-driven policy-building of this bilateral project is in high demand for urgent exploration.

» Śladami pamięci. Strategie pamiętania o kulturze żydowskiej w Galicji.

Projekt uzyskał finansowanie Narodowego Centrum Nauki
Kierownik projektu: dr hab. Jacek Nowak
Członkowie zespołu: A. Niedźwieńska, S. Kapralski, D. Niedźwiedzki, A. Dziuban
Czas trwania projektu: wrzesień 2013 – sierpień 2016.

Opis: Przedmiotem planowanych badań jest mechanizm i strategie budowania pamięci zbiorowej o kulturze żydowskiej w lokalnych społecznościach południowo-wschodniej Polski. Chcemy zbadać, jak pamięć o Żydach jest transmitowana w międzypokoleniowym przekazie i rozpoznać stan i kondycję owej dziedziczonej pamięci. Interesują nas procesy społeczne zachodzące w środowisku lokalnym, które modelują sposoby przetwarzania pamięci o przeszłości. Wykażemy, jak teraźniejsze interesy wspólnot kreują wzory pamiętania o kulturze żydowskiej. Nasze hipotezy badawcze nakierowane są głównie na wyjaśnienie mechanizmów zapominania. Zakładamy bowiem, że pamięć najstarszego pokolenia o kulturze żydowskiej ulega zatarciu, a ich wspomnienia nie są włączane do tożsamościowych narracji badanych wspólnot lokalnych. Dzieje się tak dlatego, że pamięć kultury żydowskiej nie jest wykorzystywana przez młodsze pokolenia w kreowaniu tożsamości wspólnotowej. Postaramy się odpowiedzieć na pytanie dlaczego kolejne pokolenia nie chcą pamiętać o tamtej kulturze? Szczególną wagę przywiązujemy do zbadania samego mechanizmu transmisji pamięci o przeszłości między pokoleniami. Wykorzystując warsztat antropologii społecznej, socjologii i psychologii skupimy się na wyjaśnieniu procesu interferencji i zacierania śladów pamięci. Chcemy odpowiedzieć na pytania: Czy i jak wybrane wspólnoty pamiętają kulturę żydowską? Jakie strategie wybierają w procesie przepracowania pamięci lokalnej przeszłości? Jak ta pamięć jest przekazywana w międzygeneracyjnych przekazach?

» Media jako przestrzeń deliberacji - analiza wzorów dyskursu publicznego na przykladzie kluczowych kwestii energetyki: budowy elektrowni atomowej, eksploatacji gazu łupkowego i wykorzystania energii wiatrowej w Polsce

Projekt uzyskał finansowanie Narodowego Centrum Nauki
Kierownik projektu: dr Aleksandra Wagner
Członkowie zespołu: dr Maria Światkiewicz-Mośny, Rafał Garpiel
Okres realizacji: 2.08-2012 do 1.08- 2015

Opis: Celem nadrzędnym planowanych badań jest diagnoza wzorów prowadzenia dialogu społecznego dotyczącego kluczowych problemów energetyki w polskich środkach masowego przekazu (telewizja, radio, prasa) oraz Internecie. 
Cele szczegółowe formułujemy w trzech wymiarach:

1) w wymiarze teoretycznym:
a) poddać refleksji teoretycznej funkcje mediów w kontekściepartycypacji społecznej.
b) zidentyfikować przesłanki ideologiczne i pragmatyczne leżące u podstaw regulacji krajowych i międzynarodowych, obligatoryjnie wpływających na działalność mediów i tych o funkcjach samokontrolnych, przyjmowanych dobrowolnie kodeksów etyki, dobrych praktyk, etc.
c) opracować model relacji władzy - wiedzy - interesów kształujacy dyskurs publiczny w zidentfikowanych polach dyskursywnych i pomiędzy nimi i oszacować jego możliwe konsekwencje dla procesów partycypacji społecznej.

2) w wymiarze metodologicznym
a) zaadaptować istniejące metody analizy dyskursu (CAD,analiza semiotyczna, analiza sytuacyjna) do oceny przestrzeni komunikacyjnej mediów jako płaszczyzny deliberacji społecznej.
b) wskazać szanse i ograniczenia modelu psychomoterycznego w zakresie włączania opinii publicznej w proces podejmowania decyzji w sprawach nuklearnych (Sohn i in. 2001)

3) w wymiarze empirycznym formułujemy zarówno cel opisowy (opis funcjonalny i dynamiczny), jak i eksplanacyjny:
a) pogłębiona analiza strategii argumentacyjnych, ich uwarunkowań i skutków w wyróżnionym obszarze życia społecznego oraz identyfikacja aktorów komunikacji.
b) krytyczna analiza istniejących relacji władzy w przestrzeni publicznej, rekonstrukcja sposobów zawłaszczania dyskursu publicznego przez grupy interesu.
c) analiza wykorzystania wiedzy do legitymizowania interesów własnych i delegitymizowania interesów pozostałych grup.

» The Europeanisation of the Holocaust memory in Eastern Europe (EurHolMem)

grant Unii Europejskiej w ramach 7. Programu Ramowego – People – Marie Curie Intra-European Fellowships for Career Development, no. 330424
Kierownik projektu: dr hab. prof. UJ MArek Kucia
Okres realizacji: 2013-2014

Opis: The Holocaust, i.e. the destruction of almost six millions of European Jews between 1933 and 1945, after having faded into oblivion in the late 1940s and 50s, has been a matter of developing national memories in Western Europe, Israel and the USA since the 1960s and a part of cosmopolitan and European memory since the 1990s. In Eastern Europe (EE), where the Holocaust had largely happened, its memory hardly developed until the end of the communist rule in 1989-91. The general objective of this project is to assess to what extent, how and why the cosmopolitan and (West) European memory of the Holocaust has contributed to the development of the Holocaust memory in EE since 1989. The research concerns primarily the former communist-ruled countries that joined the European Union in 2004 and 2007, with references to other post-communist countries in the east of the continent (except for Russia). The project aims (1) to assess how much national and cosmopolitan/[West] European Holocaust memory there is in the EE countries; (2) to analyse the Europeanisation of the Holocaust memories in the EE countries through European organisations: the Stockholm International Forum on the Holocaust, the Task Force for International Cooperation on Holocaust Education, Remembrance, and Research; the Council of Europe; the Organisation for Security and Cooperation in Europe; and, particularly, the European Union; and (3) to discuss the causes of slower development of the Holocaust memory in EE. The research involves: (1) the analysis of the Holocaust organisations, memorials, remembrance, education, and public awareness in EE; (2) the analysis of the participation of the EE countries in the Holocaust remembrance within selected European organisations, including the analysis of the Holocaust-related debates in and documents of the European Parliament; (3) the study of the politics of memory of selected EE countries in regard to the Holocaust, with reference to its history.

» Społeczne zamykanie (się) przestrzeni. Wpływ wykluczenia społecznego na postrzeganie i poznawczą schematyzację przestrzeni fizycznej oraz zachowania terytorialne osób wykluczonych

Projekt uzyskał finansowanie Narodowego Centrum Nauki
Kierownik projektu: dr Marcjanna Nóżka
Czas realizacji: marzec 2013 – luty 2016

Opis projektu: Celem projektu jest rozpoznanie i analiza poznawczych reprezentacji środowiska osób wykluczonych społecznie, a także ich wpływu na zachowania terytorialne. Wykorzystując w badaniach socjologicznych perspektywę poznawczą koncentruję się na identyfikacji związków między zajmowaniem określonej pozycji społecznej a sposobem postrzegania otoczenia. Interesuje mnie relacja w jakiej pozostaje wiedza na temat otoczenia z zachowaniami terytorialnymi, które manifestują się np. budowaniem określonych związków z innymi ludźmi, podejmowaniem określonych ról społecznych. Hipotetycznie przyjęto, że doświadczenie wykluczenia może stanowić zmienną niezależną wpływającą na sposób postrzegania otoczenia. Mam tutaj na myśli społecznie podzielany obraz przestrzeni fizycznej, który nie zależny wyłącznie od jej wspólnego zamieszkiwania. Pytanie zatem: jak kształtuje się wiedza osób wykluczonych społecznie w odniesieniu do otoczenia fizycznego? Czy można mówić o specyficznym, dla osó b wykluczonych społecznie, postrzeganiu i schematyzacji przestrzeni? Projekt obejmuje takie szczegółowe zagadnienia jak: personalizowanie przestrzeni; jej granice i ich „przepuszczalność"; poczucie identyfikacji z miejscem.